Czym jest sojusznictwo?

Amnesty International

Czym jest sojusznictwo i co rozumiemy przez grupy marginalizowane?

Sojusznictwo polega na podejmowaniu działań w celu wsparcia grupy społecznej, której nie jest się częścią. Osoba sojusznicza nawiązuje z tą grupą silne więzi, pamiętając jednocześnie, że nie przynależy do niej, lecz odgrywa wyłącznie rolę wspierającą. Wie, kiedy się udzielić, gdy zajdzie taka potrzeba, ale również kiedy się wycofać, nie zawłaszczając przy tym przestrzeni. 

Sojusznictwo nie polega na wybawianiu ludzi; należy pamiętać, że ci, których wspieramy, potrafią poradzić sobie sami. Osoba sojusznicza opowiada się za potrzebami osób marginalizowanych i używa swoich wpływów, swoich przywilejów, do wzmacniania ich głosu. Osoby sojusznicze udzielają się wewnątrz swoich własnych grup, by zwalczać ignorancję i zachęcać większą ilość ludzi do podjęcia się sojusznictwa.

Osoby marginalizowane to te, które spychane są na margines społeczeństwa przez grupy normatywne. Ten status zostaje im narzucony wbrew ich woli. Jest wynikiem systemowej dyskryminacji, której celem jest utrzymanie innych grup u władzy. Muszą mierzyć się z wieloma celowo postawionymi przeszkodami, które mają za zadanie utrzymać ich w tej pozycji. Ludzie marginalizowani mają mniejszy dostęp do zasobów, praw i możliwości. Codziennie spotykają się z dyskryminacją oraz wyzyskiem. Niektórzy doświadczają marginalizacji na więcej niż jeden sposób. Celem sojusznictwa jest wsparcie ich w zlikwidowaniu tych systemów przemocy, nadużycia i ucisku.

Sojusznictwo nie jest dosłownym statusem, który można osiągnąć. Jest raczej zobowiązaniem do pewnego sposobu życia, czymś, do czego musimy nieustannie dążyć. Procesem uczenia się, słuchania i autorefleksji. Nie można osiągnąć w tym perfekcji. Fundamentalne niesprawiedliwości i dyskryminacja, z jaką spotykają się osoby marginalizowane, stale ulegają zmianom. Musimy na bieżąco pracować nad sobą, by móc stawiać im czoła na różne sposoby.

Ważne jest, by nie traktować wszystkich grup ludzi jako jednolitych/jednorodnych. Każda z osób, które wspieramy, jest jednostką o indywidualnych doświadczeniach, w innej sytuacji i o innym poglądzie na to, czym jest dla niej sojusznictwo. Każda z osób, które spotykamy, ma swoje własne potrzeby i aby te potrzeby poznać, musimy poświęcić na to czas. Wszyscy popełniamy błędy niezależnie od tego, jak długo już jesteśmy na sojuszniczej drodze. To, co jest naprawdę ważne, to potrafić te błędy rozpoznawać, brać za nie odpowiedzialność i uczyć się na nich, a także edukować ludzi dookoła kiedykolwiek mamy ku temu okazję.

Szczere sojusznictwo jest naszym obowiązkiem jako jednostek. To coś, do czego tylko my możemy znaleźć w sobie siłę. Nie robimy tego dla pochwały, by spełnić oczekiwania lub w performatywny sposób, ale po to, by faktycznie zlikwidować systemy nierówności. Nie robimy tego również tylko dla dobra tych, których dotyczy to bezpośrednio. Systemy te ograniczają też naszą własną wolność i możliwość życia w wolnym, równym społeczeństwie. Podważenie ich przyniesie korzyści nam wszystkim.

Tekst zaadaptowany z oryginału opublikowanego przez Amnesty International Australia. Tłumaczenie: Lisa Suh.